Powódź we śnie nie atakuje. Ona przybiera — i to jest w niej najbardziej niepokojące. Woda podnosi się powoli, zajmuje kolejne progi, a śniący patrzy, jak zwyczajne życie przestaje być dostępne. Tym bardziej zaskakuje, co o tym obrazie pisały dawne polskie senniki: wszystkie trzy, z których tu cytujemy, czytały go jako dobrą wiadomość.

Wariant snu Co czytał sennik Źródło
Zalane pola, zalana łąka dobry urodzaj dla rolnika, zbyt towarów dla kupca sennik z 1937
Utonięcie w powodzi (potopie) utrata majątku przez nieostrożność; wielka katastrofa i zguba sennik z 1914; sennik z 1937

Co oznacza sen o powodzi według sennika?

Stary sennik sprzed 1900 roku ujął rzecz w pół linijki: „Powódź widzieć: szczęście w interesach”. Dwa późniejsze warszawskie senniki powtarzają tę myśl pod hasłem o wylewie rzeki. Najwiarogodniejszy sennik z 1914 roku pisze: „Wylew rzeki widzieć, pomyślny rozwój interesu.” Najnowszy sennik egipski z 1937 roku — niemal słowo w słowo: „Wylew rzeki widzieć — pomyślny rozwój interesów.”

To klasyczne odwrócenie dawnych senników: obraz największego zniszczenia staje się obrazem obfitości. Senniki niczego nie uzasadniają, ale można się domyślać tropu: wezbrana rzeka zostawia na łąkach żyzny muł, a sennik z 1937 roku, jak zobaczymy niżej, wprost łączył zalaną łąkę z urodzajem.

Granica przebiega gdzie indziej niż u współczesnego czytelnika. Senniki z 1914 i 1937 roku nie bały się wody, tylko tonięcia: potop, w którym śniący sam idzie pod wodę, czytały jednogłośnie ciemno. O powodzi w domu, ucieczce czy opadającej wodzie nie piszą nic, więc te warianty czytamy niżej współcześnie. Liczb loteryjnych drukowanych przy hasłach nie przytaczamy.

Gdzie jest woda

To odczytania z dawnych senników, przytaczane jako tradycja — żaden sen nie przepowiada przyszłości.

Sennik: powódź w domu — co oznacza?

Powódź w domu — ciemna, nieruchoma woda wypełnia cichy salon, krzesło i lampa odbijają się w tafli
Powódź w domu

Woda wchodzi pod drzwiami, podnosi się w kuchni, zalewa dywan i schody. O ten wariant pyta się dziś często, a hasła o nim próżno szukać w sennikach, z których tu cytujemy — ich powódź zawsze rozlewa się po polach i nad rzeką, nie w mieszkaniu. Współczesne odczytanie patrzy na dom jako na to, co najbliższe: rodzinę, związek, własną głowę. Woda w domu to zwykle sprawa, która przestała zostawać za progiem — napięcie, które przeniknęło do codzienności, albo uczucia, których nie da się już trzymać na zewnątrz. Warto zapamiętać pokój, do którego woda dotarła najpierw.

Twój sen wyglądał inaczej? Dreamlock odczyta ten, który naprawdę Ci się śnił →

Sennik: powódź i brudna woda — co oznacza?

Powódź z brudną wodą — brunatna woda powodziowa wiruje nocą w wiejskiej uliczce, odbijają się oświetlone okna
Powódź z brudną wodą

Woda jest mętna, brązowa, niesie błoto i śmieci. W hasłach o powodzi stare senniki nie mówią o jej kolorze, ale Najnowszy sennik egipski z 1937 roku miał osobne hasło o samej brudnej wodzie: „Wody cuchnące, zaśmiecone — niepowodzenia, straty, nieszczęścia”. Ten sam sennik dodawał pocieszenie: jeśli brudna woda odpłynie, zanim sen się skończy, złe miało szybko minąć. To odczytanie wody, nie powodzi — więcej o nim w haśle sen o wodzie. Psychologowie widzą w mętnej wodzie uczucia niejasne, zmieszane, trudne do nazwania.

Twój sen wyglądał inaczej? Dreamlock odczyta ten, który naprawdę Ci się śnił →

Co oznacza sen o zalanych polach?

Rzeka wylała, łąki i pola stoją pod wodą, a spod niej wystają czubki traw. Najnowszy sennik egipski z 1937 roku czytał tę scenę po gospodarsku: „Zalew łąki przez wezbraną rzekę — dobry urodzaj dla rolnika, dla kupca zwiększony zbyt towarów”, a rzemieślnikowi obiecywał dobrze płatną pracę. To najbardziej pomyślna linijka w całym temacie. Współczesne odczytanie jest spokojniejsze, ale zbliżone: woda, która przykrywa ziemię, a nie dom, bywa obrazem zmiany, po której coś może wyrosnąć.

Co robi z tobą powódź

Co oznacza, gdy uciekasz przed wodą na wyższe miejsce?

Biegniesz pod górę, wspinasz się na dach, szukasz miejsca, do którego woda nie sięgnie. Stare senniki tej sceny nie opisują. Psychologowie czytają ją jako ruch zamiast bezradności: sen pokazuje, że śniący ma jeszcze dokąd pójść. Warto zauważyć szczegół, który niesie tu najwięcej — czy we śnie w ogóle było dokąd uciekać. Obecność wzniesienia mówi o zasobach, których śniący jeszcze sobie nie policzył.

Twój sen wyglądał inaczej? Dreamlock odczyta ten, który naprawdę Ci się śnił →

Co oznacza, gdy porywa cię woda?

Nurt zbija z nóg i niesie, a stopy nie sięgają dna. To wariant, po którym najgorzej się wstaje. W sennikach, z których cytujemy, nie ma hasła o porwaniu przez nurt. Współcześnie ten obraz wraca zwykle wtedy, gdy ktoś przestał już nadążać i sam o tym wie, choć nikomu tego nie powiedział — w okresach przeciążenia pracą, opieką nad kimś, spiętrzenia spraw. Pokrewny obraz niesie hasło o tsunami, o fali przychodzącej z zewnątrz.

Co oznacza sen o utonięciu w powodzi?

Woda zamyka się nad głową. Tu oba warszawskie senniki są zgodne i surowe. Najwiarogodniejszy sennik z 1914 roku pod hasłem „Potop” czytał tonięcie w czasie ogólnej zagłady jako utratę dużego majątku — „jedynie przez swa nieostrożność”. Najnowszy sennik egipski z 1937 roku skrócił to i zaostrzył: „Potop, w którym się tonie samemu — wielka katastrofa i zguba.” Obie książki mówią o pieniądzach i losie, nie o życiu. Psychologowie czytają ten sen spokojniej: jako chwilę, w której czegoś jest po prostu za dużo.

Co oznacza, gdy woda we śnie opada?

Woda cofa się, odsłania ulice, ogrody, zamulone progi. Stare senniki nie mają hasła o opadającej wodzie. Psychologicznie ten sen przychodzi często pod koniec trudnych okresów — gdy najgorsze już minęło, a śniący jeszcze nie zdążył tego zauważyć na jawie. Warto sprawdzić, co było widać na odsłoniętej ziemi. Zwykle coś było.

Jak psychologowie tłumaczą sen o powodzi?

Sny o powodzi przychodzą zwykle wtedy, gdy śniący czuje się przerośnięty sytuacją — gdy uczucia, wymagania albo okoliczności przekroczyły to, co zwykłe struktury potrafią pomieścić. Wielu śniących miewa je w momentach dużej zmiany życiowej, kiedy rzecz dotąd do udźwignięcia nagle przestaje taka być.

Najciekawsza obserwacja dotyczy charakteru tego obrazu. Powódź rzadko bywa wyłącznie niszcząca: niesie też poczucie, że po jej opadnięciu krajobraz będzie inny. To odróżnia ją od snów o czystej katastrofie — woda odchodzi, a ziemia zostaje zmieniona.

I tu, co ciekawe, psychologia spotyka stare senniki. Te czytały wylew rzeki jako urodzaj i pomyślny interes, psychologia mówi o zmianie, po której coś może wyrosnąć. Obie strony widzą w powodzi nie tylko to, co zabiera.

Pytanie warte przemyślenia

Co w Twoim życiu urosło ostatnio ponad to, co da się objąć zwykłym dniem — i co zostało z tego powstrzymywane najdłużej?


Stary sennik widział w powodzi szczęście w interesach, a senniki z 1914 i 1937 roku zgubę — dopiero przy tonięciu. Twoja woda ma własną miarę: może zawsze zatrzymuje się na tym samym progu, może przybiera w tygodniach, gdy w pracy wszystko spiętrza się naraz. Tę miarę widać dopiero w snach zapisywanych przez dłuższy czas. Do tego służy Dreamlock, prywatny dziennik snów w App Store na iPhone'a: opowiadasz sen, a on go zapamiętuje i maluje.