Dilinizle o boşluğu yoklayarak, avucunuzda bir diş tutarak uyanmak: diş rüyasının huzursuzluğu sabah da bir süre geçmez. Bu rüya çok sık sorulur, hemen hep de aynı korkuyla. Nablusi ile İbn Sirin'e atfedilen Müntehab ise ona tek bir hüküm vermez; ağzı bir aile haritası gibi okur ve her dişe ayrı bakar.
| Rüyadaki diş | Klasik kitapların okuması | Kaynak |
|---|---|---|
| Ön dişlerin dökülmesi | Sözle yapılan işlerden alıkonmak; yerine yenisi çıkarsa bütün planların değişmesi | Nablusi · Müntehab |
| Üst dişlerin dökülmesi | Baba tarafının erkekleri; ele düşerse gelecek bir mal (Müntehab) | Nablusi · Müntehab |
| Bütün dişlerin dökülmesi | Uzun bir ömür; Nablusi'de yoksulluk da | Nablusi · Müntehab |
| Çürük dişin dökülmesi | Her türlü sıkıntıdan kurtulmak | Nablusi · Müntehab |
| Diş kırılması | Nablusi'de iki okuma; Müntehab'da yalnız borcun azar azar ödenmesi | Nablusi ↔ Müntehab (ayrışır) |
| Dişin ele düşmesi | Aileye katılacak bir çocuk, kardeş | Nablusi · Müntehab |
| Ağrısız diş dökülmesi | Müntehab'da boşa çıkan emekler; Nablusi'de yalnız ağrısız çekilen diş: hapisteki yakının kurtulması | Nablusi ↔ Müntehab (ayrışır) |
| Kanlı diş dökülmesi | Niyet edilen işin bozulması; akrabayla bağı koparmak | Müntehab |
Rüya tabirlerinde diş dökülmesi neye işaret eder?
Türkçede tabir denince akla gelen iki klasik kitap, dişler konusunda aynı haritayı çizer. Biri, Şamlı âlim Abdülganî en-Nablusî'nin 1659'da tamamladığı Taʿṭîrü'l-enâm'dır. Öteki, İbn Sirin'e atfedilen Müntehabü'l-kelâm'dır; bu atıf kabul görmez, kitap çok daha sonra derlenmiş ve ilk kez 1858'de Kahire'de, Nablusi'nin kitabının kenarında basılmıştır.
İki kitapta da dişler rüya sahibinin ev halkı ve akrabasıdır. Nablusi'ye göre üst dişler baba tarafının erkekleri, alt dişler anne tarafının kadınlarıdır; ön dişler en yakın akrabalardır. Bir dişe ne olursa, o dişin karşılığı olan akrabaya olmuş sayılır. Kitaplar sonra ayrıntıya iner: diş nereye düştü, rüya sahibi onu tuttu mu, acıdı mı, kan geldi mi?
Kitaplar her yerde yaygın kanıyla da, birbirleriyle de anlaşmaz. Ağrısız dökülmeyi çoğu kişi hafif bir rüya sayar; İbn Sirin'e atfedilen Müntehab öyle düşünmez. Çürük dişi çoğu kişi kötü bir işaret sayar; Nablusi de Müntehab da çürük dişlerin dökülmesini kurtuluş diye okur. Diş kırılmasında da iki kitap ayrılır. Aşağıda hepsini yan yana gösteriyoruz.
Nablusi de Müntehab da rüyaları üçe ayıran eski bir sözü aktarır: sadık rüyalar, nefsin kendi kendine konuşmasından doğan rüyalar ve sıkıntı veren rüyalar. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab, sıkıntı veren rüyanın anlatılmamasını ve üzerinde durulmamasını öğütler.
Hangi dişiniz döküldü?
Aşağıdaki yorumlar klasik tabir kitaplarının ne dediğini aktarır; hiçbir rüya geleceği haber vermez.
Klasik kitaplar okumaya dişin yerinden başlar. Ağız bir aile sofrası gibidir: üst sırada baba tarafının erkekleri, alt sırada anne tarafının kadınları oturur; ön dişler en yakınlardır, arkaya gidildikçe akrabalık uzaklaşır.
Rüyada ön dişlerin dökülmesi ne anlama gelir?
Ön dişler, gülümserken ilk görünen dişlerdir; rüyada onları kaybetmek bu yüzden en çok ürperten sahnedir. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab ön dişleri insanın sözle ve konuşmayla yaptığı işler olarak okur: dökülürlerse rüya sahibi bu işlerin hiçbirini yapamaz hâle gelir; ağrı ya da kan varsa iş daha da ağırlaşır. Müntehab bu sahneyi şerre yorar. Nablusi ise yerine yenisi çıkan ön dişlere bakar ve bunu rüya sahibinin bütün planlarının, işlerini yürütme biçiminin değişmesi diye okur. Psikolojik açıdan ön diş, insanın dünyaya gösterdiği yüzdür; kaybı çoğu zaman görünür olma kaygısıyla birlikte gelir.
Sizin rüyanız farklı mıydı? Dreamlock gerçekten gördüğünüz rüyayı okur →
Rüyada üst dişlerin dökülmesi ne anlama gelir?
Üst dişler, kitapların aile haritasında baba tarafıdır. Nablusi üst dişleri rüya sahibinin baba tarafındaki erkekler diye okur ve bir dişe olanı o akrabaya olmuş sayar. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab ise dişin nereye düştüğüne bakar: üst dişlerin ele düşmesi rüya sahibine gelecek bir mal, kucağa düşmesi bir oğuldur; yere düşmesini ise sahnenin en ağır biçimi sayar. Müntehab ele düşen üst dişi hayra yorar. Bugünün okuması akrabalıktan çok duyguya bakar: üst dişlerle ilgili bir rüya, taşıdığınız bir sorumluluğun ya da başınızın üstünde duran bir otoritenin ağırlığını anlatabilir.
Rüyada alt dişlerin dökülmesi ne anlama gelir?
Alt dişler, haritanın öbür yarısıdır. Nablusi alt dişleri ailenin kadınları sayar ve iki alt ön dişe ad verir: sağdaki anne, soldaki hala. Rüya sahibinin annesi ya da halası yoksa bu dişler iki kız kardeş, iki kız evlat ya da ona onlar gibi bakan biridir. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab aynı haritayı verir ve genişletir: öbür alt dişler kuzenler ve evin daha uzak kadınlarıdır, küçük kız çocuklarına kadar. İki kitap burada bir hüküm vermez, yalnız kimin kastedildiğini söyler. Psikolojik açıdan alt dişler, yakın bir kadınla, belki anneyle ilgili kıpırdayan bir duyguya işaret edebilir.
Rüyada bir dişin dökülmesi ne anlama gelir?
Tek bir dişin düşmesi, çoğu kişinin sabah ilk anlattığı sahnedir. Halk arasındaki korkunun kaynağı da buradadır ve bu satırı yalnız bir kez aktarıyoruz: Nablusi tek bir dişin düşmesini ya da kaybolmasını, o dişin karşılığı olan akrabanın ölümü ya da ondan uzaklara gidip bir daha görülmemesi diye okur; düşen dişi saklamak ise okumayı yumuşatır. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab dişin nereye gittiğine bakar: diş gözden kaybolursa evden hasta birinin kaybı ya da bir para kaybı, ele düşerse bir çocuğun gelişi ya da bir akrabayla küslüğün bitmesidir. Bunlar kitapların dilidir, bir haber değil; hiçbir rüya bir ölümü önceden bildirmez. Tek diş rüyası çoğu zaman tek bir ilişkiye ya da role dair bir kaygıyı taşır.
Rüyada bütün dişlerin dökülmesi ne anlama gelir?

Bütün dişlerin birden, bir avuç dolusu dökülmesi rüyanın en dramatik hâlidir; kitaplar ise onu şaşırtıcı biçimde sakin okur. Nablusi bu sahneyi önce uzun bir ömür diye yorumlar: rüya sahibi o kadar uzun yaşar ki ağzında tek dişi kalmaz. Aynı maddede yoksulluğu da ihtimaller arasında sayar. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab, dökülen dişleri yenine ya da kucağına toplayan kişi için uzun bir ömür ve çoğalan bir ev halkı okur; dişler gözden kaybolursa Müntehab okumayı ağırlaştırır. Psikolojik açıdan ağız dolusu dökülme, tek bir kaygıdan çok düzenin bütününe dair bir yorgunluğu anlatabilir.
Dişin hâli: çürük, kırık, sallanan, altın
Dişin kendisinin nasıl olduğu da okumayı değiştirir. Bu grupta kitaplar yaygın kanıdan en çok ayrılır.
Rüyada çürük diş görmek ne anlama gelir?

Çürük diş, rüyada görülünce çoğu kişinin ilk düşündüğü şey hastalık ya da dedikodudur; yaygın kanı onu kötü bir rüya sayar. Klasik kitaplar ise çürük dişlerin kendisini değil, dökülmesini anar ve bu sahneyi tersine çevirir. Nablusi'ye göre dişleri çürük ve eğri olan biri onların döküldüğünü görürse, her türlü sıkıntıdan ve kötülükten kurtulur: kötü bir dişi kaybetmek kayıp değil, rahatlamadır. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab aynı okumayı verir ve kararmış dişleri de ekler. Nablusi ve Müntehab çürük dişin dökülmesini hayra yorar. Psikolojik açıdan da okuması yakındır: artık işe yaramayan bir şeyden kurtulmanın rüyası.
Rüyada diş kırılması ne anlama gelir?

Dişin kırılması, dökülmesinden ayrı bir sahnedir ve Türkçede ayrıca aranır. Burada iki kitap açıkça ayrılır. Nablusi kırılan dişe iki okuma verir: biri yukarıda tek diş için aktardığımız ağır okumanın, akrabaya dair olanın aynısıdır; öbürü, dişlerin kırılmasının rüya sahibinin borcunu azar azar ödemesi olduğudur. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab yalnız bu ikinci, yumuşak okumayı tutar ve başka bir yerde diş kaybının borç ödemek anlamına gelebileceğini de ekler. Müntehab diş kırılmasını hayra yorar. Psikolojik açıdan kırık diş, bir anda bozulan bir düzeni, belki sizi yavaş yavaş yoran bir yükü anlatır.
Rüyada dişin sallanması ne anlama gelir?
Sallanan diş, dökülmenin eşiğidir: dil onu yoklar, düşecek mi düşmeyecek mi bilinmez. Nablusi sallanan dişleri rüya sahibinin akrabalarının rahatsızlığı diye okur, her diş kendi akrabası için. Aynı maddenin ilerisinde ise sallanan dişleri borcun azar azar ödenmesine de yorar. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab yalnız ilk okumayı verir ve iki ayrı bölümünde tekrarlar. Müntehab sallanan dişi şerre yorar. Psikolojik açıdan sallanan diş, henüz kopmamış ama güveninizi yitirdiğiniz bir şeyin, bir ilişkinin ya da bir planın resmidir.
Rüyada altın diş görmek ne anlama gelir?

Altın diş, parlaklığıyla hem göz alır hem tuhaf gelir. İki kitap bu sahneyi kişiye göre ikiye ayırır. Nablusi altın dişleri âlimler ve hatipler, yani sözüyle iş gören kişiler için övülmüş sayar; başkaları için evde bir yangına ya da sarı safranın fazlalığından gelen bir sarılığa yorar. Gümüş dişleri ise sözden gelen bir kayıp diye okur. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab aynı ayrımı yapar: ilim ve söz ehli için övülen rüya, başkaları için övülmez; gümüş diş ise mal kaybıdır. Psikolojik açıdan altın diş, değer verilen ama yapay kalan bir şeyi, belki takındığınız bir parlaklığı anlatabilir. Altın rüyalarının kendi okuması da ayrıca vardır.
Diş nasıl döküldü?
Son soru dişin düşüş biçimidir: ele mi düştü, acıdı mı, kan geldi mi, onu siz mi çektiniz?
Rüyada dişin ele düşmesi ne anlama gelir?
Dişin avuca düşmesi, kitapların en yumuşak okuduğu sahnedir. Nablusi burada İbn Sirin'e dayandırdığı bir sözü aktarır: cepte ya da avuçta duran dişler, kardeşlerin ve çocukların çoğalmasıdır. Düşen dişi saklayıp gömmeyen kişiye, o dişin karşılığı olan akrabanın yerini tutacak birinin geleceğini de ekler. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab dişin ele düşmesini ya da elbiseye sarılmasını bir çocuk, bir erkek ya da kız kardeş kazanmak diye okur; bütün dişlerin ele düşmesi de ev halkının çoğalmasıdır. Nablusi ve Müntehab ele düşen dişi hayra yorar. Psikolojik açıdan elinizde tuttuğunuz şey kaybolmamıştır; rüya, kaybın kontrol altında kaldığını söyler gibidir.
Sizin rüyanız farklı mıydı? Dreamlock gerçekten gördüğünüz rüyayı okur →
Rüyada ağrısız diş dökülmesi ne anlama gelir?
Ağrısız dökülme, çoğu kişinin “hiç değilse acımadı” diye rahatladığı sahnedir; yaygın kanı da onu hafif bir rüya sayar. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab bu kadar yumuşak değildir: dişlerin ağrısız dökülmesini boşa çıkan emekler, sonuçsuz kalan işler diye okur. Ağrıyla dökülmesini de evden bir şeyin kaybı sayar; yani Müntehab iki biçimi de iyiye yormaz. Nablusi'nin kitabında ise kendi kendine ağrısız dökülen diş geçmez; onun andığı tek ağrısız diş, acısız çekilen dişe dairdir: rüya sahibinin hapiste bir yakını varsa, o yakın serbest kalır. Psikolojik açıdan ağrının yokluğu, değişimin korkudan çok kabulle karşılandığını düşündürebilir.
Rüyada kanlı diş dökülmesi ne anlama gelir?

Diş düşerken ağızda kanın tadını duymak, rüyayı birden ağırlaştırır. Bu sahneyi ayrıca anan kitap İbn Sirin'e atfedilen Müntehab'dır. Müntehab ön dişlerin ağrıyla ya da kan ve et çıkarak dökülmesini, rüya sahibinin niyet ettiği işin bozulması ya da boşa çıkması diye okur. Kitabın sonraki bir bölümü, düşen dişle birlikte görülen kanı akrabayla bağı koparmanın, sıla-i rahmi kesmenin günahı sayar. Müntehab kanlı diş dökülmesini şerre yorar. Psikolojik açıdan kan, bir kaybın acısının gerçek olduğunu, kolay atlatılmadığını anlatır. Kan rüyalarının kendi sayfası da vardır.
Sizin rüyanız farklı mıydı? Dreamlock gerçekten gördüğünüz rüyayı okur →
Rüyada diş çekilmesi ne anlama gelir?
Dişi kendi elinizle ya da bir hekimin elinde çektirmek, dökülmeden farklıdır: burada kayıp isteyerek yapılır. Nablusi dişlerini uğraşarak söken kişiyi, malını istemeden harcayan ya da bir ceza ödeyen biri diye okur; bu sahne o dişin karşılığı olan akrabayla bağı koparmak da olabilir. Nablusi'nin İbn Sirin'e dayandırarak aktardığı bir söze göre azı dişini sökmek, sıla-i rahmi kesmektir. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab aynı okumayı verir ve bir ceza ödemeye zorlanmayı ekler. Nablusi ve Müntehab diş çekmeyi olumsuz okur. Psikolojik açıdan diş çekmek, acı verse de gerekli gördüğünüz bir kopuşun, bir vazgeçişin rüyasıdır.
Psikolojiye göre rüyada diş dökülmesi ne anlama gelir?
Psikologlar diş rüyalarını sık anlatılan rüyalardan sayar ve okumalarını iki başlıkta toplar: kontrol ve özgüven. Dişler ısırdığımız, konuştuğumuz ve gülümsediğimiz yerdir. Rüyada onları kaybetmek, çoğu zaman insanın kendini nasıl gösterdiğinden emin olamadığı dönemlere denk gelir: bir geçiş, bir sınanma, görünür olma kaygısı. Pek çok kişi bu rüyaların sınav dönemlerinde, yeni bir işe başlarken ya da topluluk önünde konuşmadan önce sıklaştığını anlatır.
Daha küçük bir okuma bedenseldir: gece diş sıkma ve çene gerginliği rüya görüntülerine sızabilir. İlginç olan, klasik kitapların aile haritasıyla modern okumanın bir noktada buluşmasıdır: ikisi de dişte bir “bağ” görür. Kitaplar onu akrabalıkta arar, psikologlar insanın kendine ve çevresine duyduğu güvende. Rüyanın ardından sorulacak soru da buradan çıkar: şu sıralar neyin elimden kaydığını hissediyorum?
Üzerine düşünmeye değer bir soru
Şu sıralar kime ya da neye karşı “yüzünüzü” korumaya çalışıyorsunuz ve gülümsemenizin arkasında neyin görünmesinden çekiniyorsunuz?
Hangi diş düştü, hangi haftada, kimin sofrasında? Kitaplar dişleri tek tek akrabalara bağlar; sizin rüyanızın haritasını ise ancak kendi rüyalarınız çizer. Diş rüyası tekrar ediyorsa, tekrarın takvimi en çok şey söyleyen ayrıntıdır. Dreamlock o takvimi tutar: sesle anlattığınız rüyayı bir kart ve bir resim olarak saklar, diş rüyalarının hangi dönemlerde yoğunlaştığını kişisel sembol dizininizde gösterir. iPhone için App Store'da.
