Rüyada Ayakkabı Görmek Ne Anlama Gelir?

Ayakkabı, rüyada bile bir yere gitmenin eşyasıdır. Kapının önünde bekler, kaybolur, aranır, birden dar gelir; uyanınca da insan çoğu zaman kendine sorar: nereye gidiyordum? Nablusi'nin ve İbn Sirin'e atfedilen Müntehab'ın ayakkabı maddeleri de bu soruyla başlar, ama hemen bir ikincisini ekler: yanımda kim yürüyor?

Rüya tabirlerinde ayakkabı neye işaret eder?

Türkçede tabir denince akla gelen iki klasik kitap, ayakkabıyı iki ayrı maddede ele alır. Biri, Şamlı âlim Abdülganî en-Nablusî'nin 1659'da tamamladığı Taʿṭîrü'l-enâm'dır; öteki, İbn Sirin'e atfedilen Müntehabü'l-kelâm'dır. Bu atıf kabul görmez; kitap çok daha sonra derlenmiştir.

İki kitap iki tür ayakkabıdan söz eder: pabuç ya da sandalet (Arapça na'l) ve deri mest ya da çizme (Arapça huff). Nablusi pabucu bir liste hâlinde okur: bir eş, bir hizmetkâr, bir binek, bir dost, bir ortak ve bir yolculuk. Pabucu alıp giymeden saklamak evlilik, onunla yürümek kara yolculuğudur. Müntehab aynı okumayı verir ve pabucun bir kardeş de olabileceğini ekler. Mest ise iki kitapta önce bir korunmadır: kişiyi sıkıntılardan, malını kayıptan koruyan bir kalkan.

Kitapların ayakkabı maddeleri evlilik ve eş okumalarıyla doludur; bunlar kendi çağlarının sembol dilidir. Bazı satırlar ağır hükümler de taşır; bunları bu sayfaya almadık. İki kitap ayakkabı kaybetmede ayrışır: Nablusi bir kaybı okur, Müntehab ise kaybolan şeyin neyi temsil ettiğine bakar. Çamurlu ayakkabı ya da ayakkabı denemek gibi bugünkü sahneler ise iki kitapta da geçmez.

Yeni, eski ve kirli ayakkabı

Aşağıdaki yorumlar klasik tabir kitaplarının ne dediğini aktarır; hiçbir rüya geleceği haber vermez.

Rüyada yeni ayakkabı görmek ne anlama gelir?

Açık bir kapının yanında, tahta döşemenin üstünde pırıl pırıl bir çift yeni ayakkabı; dışarıya ince bir ay ışığı uzanıyor. Nablusi, hiç giyilmemiş, tabanı yeni yeni ayakkabıyı giymeyi genç bir gelinle evlenmek diye okur; aynı ayakkabıyla kararlı adımlarla bir yola çıkmak ise hacca gitmek ya da kara yolculuğuna çıkmaktır. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab yeni ve giyilmemiş pabuç için aynı satırı verir; Müntehab yeni mesti de sıkıntılara karşı bir kalkan ve malın korunması sayar. Nablusi ve Müntehab yeni ayakkabıyı hayra yorar. Psikolojik açıdan yeni ayakkabı, bir başlangıca hazırlanmanın, yeni bir role ya da ilişkiye adım atmanın imgesidir; ayağınızı sıkıp sıkmadığı da rüyanın bir parçasıdır.

Sizin rüyanız farklı mıydı? Dreamlock gerçekten gördüğünüz rüyayı okur →

Rüyada eski ayakkabı görmek ne anlama gelir?

Soğuk bir ocağın yanında, burnu aşınmış, bağcıkları gevşemiş bir çift eski çizme; yerde tek bir mum yanıyor. Nablusi eskimiş mesti korunmanın en zayıfı diye okur; eski mest ona göre borç ve darlıktır. Ama Nablusi aynı maddede tersini de söyler: eski bir mestin kaybolması, borç derdinin kalkmasıdır. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab da mesti bir korunma sayar; Müntehab'a göre yeni mest daha iyi korur, eskimiş olan ise korunmanın en zayıfıdır. Nablusi ve Müntehab eski ayakkabıyı çoğunlukla şerre yorar, ama Nablusi onun gidişini bir rahatlama sayar. Psikolojik açıdan eski ayakkabı, artık size uymayan ama bırakamadığınız bir alışkanlığı, bir işi ya da bir rolü anlatabilir.

Sizin rüyanız farklı mıydı? Dreamlock gerçekten gördüğünüz rüyayı okur →

Rüyada kirli ya da çamurlu ayakkabı görmek ne anlama gelir?

Ayakkabılarınız çamura bulanmış, temizlemeye çalıştıkça leke yayılıyor ya da eve girerken utanç içinde onları saklıyorsunuz. Psikolojik açıdan kirli ayakkabı çoğu zaman geride bırakılan bir yolun izini, üstünüze sinmiş bir mahcubiyeti ya da yorgun bir dönemi taşır; insan, yürüdüğü yolun tozunu yanında getirir. Rüyada ayakkabıyı temizlediyseniz bu, o dönemi kapatma isteği olarak da dinlenebilir. Nablusi de İbn Sirin'e atfedilen Müntehab da kirli ya da çamurlu ayakkabıyı ayrıca anmaz; bu yüzden bu sahneye bir tabir hükmü yakıştırmıyoruz.

Rüyada delik ayakkabı görmek ne anlama gelir?

Tabanı delinmiş, her adımda yerin soğuğunu içeri alan bir ayakkabı. Nablusi düz, süssüz bir mest giymeyi bir yolculuk ya da genç bir gelinle evlilik diye okur; mest ayağın altında delinmişse, Nablusi'ye göre gelin daha önce evlenmiş bir kadındır. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab aynı okumayı verir: altı delik mest, daha önce evlenmiş biriyle evliliktir. Nablusi ve Müntehab bu sahneye bir hayır ya da şer hükmü vermez; okuma yalnızca kimle yola çıkıldığını anlatır. Psikolojik açıdan delik ayakkabı, kişinin kendini yeterince korunmuş hissetmediği, bir şeyin içeri sızdığı bir dönemi anlatabilir.

Kaybolan, aranan ve çalınan ayakkabı

Rüyada ayakkabı kaybetmek ne anlama gelir?

Bir kapının önünde, bir camide ya da bir düğün evinde ayakkabılarınızı bırakıyorsunuz; döndüğünüzde yerleri boş. Nablusi pabuçların kaybolmasını, belki de rüya sahibinin eşeğinin ya da bineğinin çalınması diye okur; mest maddesinde de tek mestin gitmesini malın yarısının, ikisinin birden gitmesini malın tamamının gitmesi sayar. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab ise kaybı, mestin neyi temsil ettiğine göre tartar: korunma anlamındaki mestin kaybolması süsün ve itibarın gitmesidir; dert ve borç anlamındaki mestin kaybolması ise o dertten ve borçtan kurtuluştur. Böylece iki kitap ayrışır: Nablusi bu rüyayı şerre yorar, Müntehab'da ise kayıp bir rahatlama da olabilir. Psikolojik açıdan ayakkabı kaybetmek, yolunuzu ya da yerinizi kaybetmiş hissetmenin, bir geçiş döneminde ayağınızın altından bir şeyin çekilmesinin rüyasıdır.

Sizin rüyanız farklı mıydı? Dreamlock gerçekten gördüğünüz rüyayı okur →

Rüyada ayakkabı aramak ne anlama gelir?

Kalabalık bir ayakkabılığın önünde eğilmiş, tek tek bakıyorsunuz; vakit daralıyor, ayakkabılar hep başkasının. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab bu sahneye en yakın bir hikâye aktarır: pabuçlarının kaybolduğunu ve onları zahmetten sonra bulduğunu gören bir adama İbn Sirin, “Bir mal arıyorsun ve onu zahmetten sonra bulursun” demiştir. Müntehab bu rüyayı hayra yorar. Nablusi ise bir mest bulmayı daha temkinli okur: Nablusi'ye göre mest bulmak, kişinin dünyayla uğraşırken ahiretini ihmal etmesidir. Psikolojik açıdan ayakkabı aramak, bir işe başlamadan önce hazır olmadığını hissetmenin, bir sınav ya da yolculuk öncesi kaygının sık rastlanan bir rüyasıdır.

Rüyada ayakkabının çalınması ne anlama gelir?

Ayakkabılarınızı birinin alıp gittiğini görüyorsunuz ya da yalnızca yokluklarını fark ediyorsunuz; yalınayak kalmışsınız. Nablusi iki mestin birden çalınmasını, kişinin aynı anda iki dertle sınanması diye okur. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab aynı kısa okumayı verir: iki mesti çalınan kişiye iki dert dokunur. Nablusi ve Müntehab bu rüyayı şerre yorar, ama okumaları bir felaketten değil, iki ayrı sıkıntıdan söz eder. Psikolojik açıdan çalınan ayakkabı, size ait olan bir şeyin — bir fikrin, bir emeğin, bir yerin — başkası tarafından alındığı hissini, belki de bir haksızlığa uğrama duygusunu taşır.

Bağcık ve terlik

Rüyada ayakkabı bağcığının çözülmesi ya da kopması ne anlama gelir?

Yürürken bağcık çözülüyor, eğilip bağladıkça yeniden açılıyor; ya da kayış elinizde kopuyor. Nablusi bugünkü bağcıktan söz etmez; Nablusi pabucun kayışının kopmasını, kişinin yolculuktan geri kalması diye okur, kopan bir bağı da üstlendiği bir kefaletten kurtulmak sayar. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab da kopan kayışı yolculuktan geri kalmak diye yorumlar; Müntehab'a göre kayış ya da pabucun kendisi kırılırsa, kişiyi istemediği hâlde yolundan alıkoyan bir iş çıkar. Psikolojik açıdan çözülen bağcık, küçük ama sürekli tekrarlayan bir aksaklığın, bir türlü yola çıkamamanın sabırsızlığını anlatır.

Rüyada terlik görmek ne anlama gelir?

Ev terliğiyle sokağa çıktığınızı fark ediyorsunuz ya da bir hamamın kapısında takunyalar sıralanmış. Nablusi yumuşak ev terliğinden söz etmez; Nablusi'nin bu sahneye en yakın maddesi, tahta hamam takunyasıdır (Arapça kabkab). Nablusi takunyayı günahkâr için bir tövbe, bir tartışma, bir bilgi ya da birinin saklamak istediği bir sırrın açığa çıkması diye okur. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab takunyayı ayrıca anmaz. Psikolojik açıdan terlik, evin içine, rahatlığa ve mahremiyete aittir; onunla dışarıda görünmek çoğu zaman hazırlıksız yakalanmanın, özel olanın ortaya çıkmasının rüyasıdır.

Psikolojiye göre rüyada ayakkabı görmek ne anlama gelir?

Psikologlar ayakkabı rüyalarını çoğu zaman yol, kimlik ve hazırlık duygusuyla birlikte dinler. Ayakkabı insanı yere bağlayan, onu taşıyan ve aynı zamanda nereye gittiğini başkalarına gösteren bir eşyadır. Bu yüzden ayakkabının rüyadaki hâli, kişinin hayatındaki yerine dair duygusunu sık sık yansıtır.

Dar gelen ayakkabı bir rolün sıkmasını, kaybolan ayakkabı bir geçişin belirsizliğini, yeni ayakkabı ise henüz alışılmamış bir başlangıcı akla getirir. Tabir kitaplarının ayakkabıyı yolculuk ve eş diye okuması ile psikolojinin ayakkabıyı kişinin hayattaki adımı diye dinlemesi, aynı sezgiden gelir: ayakkabı, insanın yalnız atmadığı adımlardır. Rüyadaki duygunuz — telaş mı, utanç mı, sevinç mi — hangi adımdan söz edildiğini çoğu zaman ayakkabının kendisinden daha açık söyler.

Üzerine düşünmeye değer bir soru

Rüyanızdaki ayakkabıyla nereye gitmek istiyordunuz — ve oraya gitmek için gerçekte hangi adımı henüz atmadınız?

---

Genel okuma bu kadarını söyler: ayakkabı, yolun, hazırlığın ve yanınızda yürüyenlerin imgesidir. Ama sizin ayakkabınız yeni miydi, kayıp mıydı, yoksa hep aynı kapının önünde mi duruyordu? Bunu bir sözlük değil, ancak rüyalarınızın kendisi söyleyebilir. Dreamlock rüyalarınızı sesinizle kaydeder, hatırlar ve hangi sembolün gecelerinize hangi dönemlerde döndüğünü gösterir. iPhone için App Store'da.