Arkanızda ayak sesleri var ve her köşeyi döndüğünüzde biraz daha yakınlar. Bacaklar ağırlaşır, kapılar açılmaz, ses boğazda kalır. Kovalanma rüyası insanı nefes nefese uyandırır ve çoğu zaman kovalayanın yüzü hatırlanmaz. Klasik tabir kitapları ise tam da o yüzle ilgilenir: kim kovalıyordu ve kaçış nasıl bitti?
| Rüyadaki kovalanma | Klasik kitapların okuması | Kaynak |
|---|---|---|
| Hayvan kovalaması | Peşteki yılan bir düşman; aslandan kaçmak korkudan kurtulmak | Nablusi · Müntehab |
| Şeytan kovalaması | Aldatan, itibar düşüren bir düşman | Nablusi · Müntehab |
| Gece bekçisinin kovalaması | Gece namazında gevşeklik, ardından tövbe | Nablusi · Müntehab |
| Kaçmak | Korkulan düşmandan emin olmak | Nablusi · Müntehab |
| Kaçamamak (ağır bacaklar) | İstenene ulaşmakta güçsüzlük | Nablusi · Müntehab |
| Kovalayandan kurtulmak | Düşmandan emin olmak, selamet | Nablusi · Müntehab |
Rüya tabirlerinde kovalanmak neye işaret eder?
Türkçede tabir denince akla gelen iki klasik kitapta "kovalanmak" diye ayrı bir başlık yoktur; sahne, kovalayanın maddesinde ya da kaçışın maddesinde geçer. Biri, Şamlı âlim Abdülganî en-Nablusî'nin 1659'da tamamladığı Taʿṭîrü'l-enâm'dır. Öteki, İbn Sirin'e atfedilen Müntehabü'l-kelâm'dır; bu atıf kabul görmez, kitap çok daha sonra derlenmiştir.
İki kitabın kovalanma rüyasına bakışı iki adımdır. Önce kovalayanın kim olduğu sorulur: peşinizden yürüyen yılan da, sizi izleyen şeytan da bir düşmandır. Sonra kaçışın kendisi okunur — ve burada kitaplar şaşırtıcı biçimde yumuşaktır. Nablusi kaçmayı Allah'a dönüş, emniyet ve tövbe olarak anar; Müntehab, Hz. Musa'nın "Sizden korktuğumda kaçtım, Rabbim bana hikmet verdi" sözünü hatırlatarak düşmandan kaçmayı emniyet ve muradına ermek sayar.
Yani bu kitaplarda kaçan kişi, korkağın değil, kurtulanın yerindedir. Yabancı birinin kovalaması, canavarlar ya da görünmeyen bir takipçi ise iki kitapta da geçmez; bunları aşağıda açıkça belirtiyoruz.
Sizi kim kovalıyordu?
Aşağıdaki yorumlar klasik tabir kitaplarının ne dediğini aktarır; hiçbir rüya geleceği haber vermez.
Rüyada yabancı birinin kovalaması ne anlama gelir?
Yüzünü seçemediğiniz biri, ışıksız bir sokakta, adımlarınızı izler. Nablusi de İbn Sirin'e atfedilen Müntehab da yabancı birinin kovalamasını ayrıca anmaz; bu yüzden bu sahneye bir tabir yakıştırmıyoruz. Psikolojik açıdan yüzü olmayan kovalayan, çoğu zaman adı konmamış bir kaygıdır: bir sorumluluk, bir son tarih, kişinin kendisinde kabul etmek istemediği bir yan. Kovalayana yüz vermek, yani onun neyi temsil ettiğini sormak, bu rüyayla çalışmanın en eski yoludur.
Sizin rüyanız farklı mıydı? Dreamlock gerçekten gördüğünüz rüyayı okur →
Rüyada hayvan kovalaması ne anlama gelir?
Bir köpek, bir boğa, bir yılan: hayvan peşinizdeyse rüya birden daha ilkel bir korkuya döner. Nablusi peşinizden yürüyen bir yılanı, size hile kurmak isteyen bir düşman olarak yorumlar. Kaçışa ise daha iyi bakar: Nablusi'ye göre sizi görmeyen bir aslandan kaçmak, korktuğunuz şeyden kurtulmak ve hikmet kazanmaktır. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab da peşinden gelmeyen bir aslandan kaçmayı, çekinilen bir işten kurtulmak diye okur. Psikolojik açıdan kovalayan hayvanın türü, korkunun karakterini anlatır.
Sizin rüyanız farklı mıydı? Dreamlock gerçekten gördüğünüz rüyayı okur →
Rüyada şeytan kovalaması ne anlama gelir?
Karanlık bir gölge, bir fısıltı, adı konamayan bir kötülük peşinizde. Nablusi şeytanın birinin peşine düşmesini, onu takip eden, aldatan, yoldan çıkaran ve itibarını, ilmini düşüren bir düşman olarak yorumlar. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab aynı okumayı verir ve "şeytan onun peşine düştü" ayetini hatırlatır: peşinizdeki şeytan, sizi aldatıp işinizden ve itibarınızdan eksilten bir düşmandır. Nablusi ve Müntehab bu rüyayı şerre yorar. Psikolojik açıdan bu rüya çoğu zaman kişinin kendi vicdanıyla, bir pişmanlıkla ya da bir ayartıyla hesaplaşmasını anlatır.
Rüyada polisin kovalaması ne anlama gelir?
Siren sesi, üniforma, "dur!" diye bağıran biri: suçsuz olsanız bile kaçarsınız. Klasik kitapların bugünkü polise en yakın figürü gece bekçisidir (asas). Nablusi gece bekçisini namazı terk etmeye karşı bir uyarı sayar; kaçan kişiyi bekçi kovalar, yakalar ve kişi konuşarak kurtulursa, bunu yatsı namazında gevşeklik ve ardından tövbe diye yorumlar. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab aynı sahneyi aynı sözlerle aktarır. Psikolojik açıdan polis, kişinin kendi iç denetçisidir: ertelenmiş bir görev, verilmiş ama tutulmamış bir söz.
Kaçış nasıl gitti?
Rüyada kaçmak ne anlama gelir?
Bütün rüya bir kaçıştır: merdivenler, koridorlar, bir kapıdan ötekine. Nablusi kaçmayı Allah'a dönüş ve tövbe olarak anar, "Allah'a kaçın" ayetini hatırlatır; korktuğu bir düşmandan kaçan kişinin ondan emin olduğunu yazar. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab da düşmandan kaçmayı emniyet ve muradına ermek diye okur. Nablusi ve Müntehab bu rüyayı hayra yorar. Psikolojik açıdan kaçmak her zaman zayıflık değildir; bazen mesafe koymanın, hazır olmadan yüzleşmemenin sağlıklı biçimidir.
Rüyada kovalanıp kaçamamak ne anlama gelir?
Bacaklar kurşun gibi ağırdır, zemin bataklığa döner, koşmaya çalıştıkça yerinizde sayarsınız. İki kitapta bu kovalanma sahnesi geçmez; en yakın sahne bacakların ağırlaşmasıdır. Nablusi topal olmayı, bacakların ağırlaşmasını ya da emeklemeyi, kişinin istediğine ulaşmakta güçsüz kalması olarak yorumlar. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab da bacakların taşımamasını aynı şekilde okur. Psikolojik açıdan bu rüya, uyanık hayatta "ne yapsam olmuyor" duygusunun bedendeki karşılığıdır; uyku sırasında kasların gevşemesi de bu ağırlık hissine eşlik edebilir.
Sizin rüyanız farklı mıydı? Dreamlock gerçekten gördüğünüz rüyayı okur →
Rüyada kovalayandan kurtulmak ne anlama gelir?
Bir kapı açılır, bir saklanma yeri bulunur ve ayak sesleri uzaklaşır. Nablusi düşmanından kaçıp bir mağaraya sığınan kişinin düşmanından emin olacağını yazar ve bunu Hz. Peygamber'le Hz. Ebubekir'in sığındığı mağaraya bağlar. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab da koşmayı, istenen şeye çabuk ulaşmak ve korkulandan kurtulmak olarak okur. Nablusi ve Müntehab bu rüyayı hayra yorar. Psikolojik açıdan kurtuluş, sıkıştıran bir meselede bir çıkış yolu sezildiğini anlatabilir.
Psikolojiye göre rüyada kovalanmak ne anlama gelir?
Psikologlar kovalanma rüyasını en evrensel rüya temalarından biri sayar ve çoğu zaman kaçınma ile ilişkilendirir: yüzleşmek istemediğimiz bir duygu, konuşmayı ertelediğimiz bir kişi, ağır gelen bir sorumluluk. Bir başka açıklama, bu rüyaların tehlikeye karşı bir tür prova olduğunu öne sürer: zihin, güvenli bir alanda kaçmayı dener.
Jung'un çizgisindeki yorumcular kovalayanı çoğu zaman kişinin kendi gölgesi olarak okur: reddedilmiş, kabul edilmemiş bir yan. Bu okumaya göre kovalayan, ona dönüp bakıldığında küçülür. Rüyayı anlamak için kovalayanın kim olduğu kadar, sizin nereye kaçtığınız da önemlidir. Kaçarken düştüyseniz düşme rüyalarına, peşinizdeki bir yılansa yılan rüyalarına bakmaya değer.
Üzerine düşünmeye değer bir soru
Peşinizdeki şeye dönüp "ne istiyorsun?" diye sorsaydınız, sizce ne cevap verirdi?
Genel okuma bu kadarını söyler: kovalanmak, ertelenmiş bir şeyin yaklaşmasıdır. Ama sizin kovalayanınız kimdi — bir yabancı mı, bir hayvan mı, yoksa her seferinde aynı gölge mi? Bir sözlük bunu bilemez; ancak kendi rüyalarınız, bir arada hatırlandığında bilir. Dreamlock bunun için yapıldı: rüyalarınızı dinler, hatırlar ve kovalayanın hangi dönemlerde geri geldiğini gösterir. iPhone için App Store'da.