Sarsıntı hafızası olan bir ülkede deprem rüyası ağır bir yük taşır. Zemin rüyada bile sallansa insan bir an gerçek sanır; kalp atışıyla uyanmak, kapı çerçevesini gözle aramak bu rüyanın sık anlatılan uyanışlarıdır. Baştan söyleyelim: bu rüya bir işaret değildir. Ama anlattığı bir şey vardır ve o şey gelecekte değil, bugününüzde durur.

Rüyadaki deprem Nablusi'nin okuması Kaynak
Depremde binaların yıkılması Ateşli hastalıklar ve sarsıntı; duvarlar yıkılırsa ağır kayıplar Nablusi
Yerin sallandığını hissetmek Rüya sahibinin işlerinin ve geçiminin hareketlenmesi Nablusi
Belirli bir yerde, örneğin evde deprem Taşınma ve değişiklik (Nablusi'nin aktardığı bir görüş) Nablusi
Bahçede deprem olması Bol bitki ve bol yaz meyvesi Nablusi
Hamileyken deprem görmek Doğum Nablusi

Rüya tabirlerinde deprem neye işaret eder?

Türkçede tabir denince akla gelen iki klasik kitaptan depremi ayrı bir maddeyle anan, Abdülganî en-Nablusî'nin 1659'da tamamladığı Taʿṭîrü'l-enâm'dır. İbn Sirin'e atfedilen Müntehabü'l-kelâm'ın ilgili bölümü başlığında depremi anar, ama metni yalnız yerin yarılmasını ve çökmesini anlatır; o başka bir sahnedir.

Nablusi depremi önce bir yönetim meselesi gibi okur: hükümdardan duyulan korku ya da en yüksek makamdan gelen bir olay. Yerin oynaması ise rüya sahibinin işlerinin ve geçiminin hareketlenmesidir. Ama Nablusi her depremi olumsuz okumaz: bir bahçede ya da çorak bir toprakta sarsıntı bereket, hamile bir kadın için doğumdur. Depremden kaçmak, depremden sağ çıkmak, okulda ya da ibadethanede deprem, tekrar eden bir deprem ise kitapta geçmez.

Gelenek rüyaların kendisini de üçe ayırır: sadık rüyalar, nefsin karışıklığından doğan rüyalar ve sıkıntı veren rüyalar. Sıkıntı veren rüyanın anlatılmaması, üzerinde durulmaması öğütlenir. Korkuyla uyanılan bir deprem rüyasına geleneğin tavsiyesi de budur: büyütmemek, sakinlikle bırakmak.

Depremde olanlara göre

Aşağıdaki yorumlar klasik tabir kitaplarının ne dediğini aktarır; hiçbir rüya geleceği haber vermez.

Rüyada depremde evin yıkıldığını görmek ne anlama gelir?

Depremde binaların yıkılması — ay ışığındaki bir meydanda yıkılmış taş kemer, yanında hâlâ yanan bir fener
Depremde binaların yıkılması

Duvarların çatırdayıp çöktüğü, tavanın indiği bir deprem, bu rüyanın en ağır hâlidir. Nablusi depremi insanların ateşli hastalıklarla ve titremeyle sarsılması, ama ölümden kurtulması diye okur. Duvarlar yıkılırsa, diye yazar, o zaman gerçek kayıplar olur; bu satırı bir tarih kaydı olarak aktarıyoruz. Nablusi yıkılan duvarları şerre yorar. Hiçbir rüya bir kaybı önceden bildirmez. Psikolojik açıdan ev çoğu zaman benliktir; yıkım rüyası, büyük bir değişimin ortasında olma duygusunu sahneler. Enkazdan ne kurtardığınıza dikkat edin.

Sizin rüyanız farklı mıydı? Dreamlock gerçekten gördüğünüz rüyayı okur →

Rüyada yerin sallandığını hissetmek ne anlama gelir?

Görüntü yoktur, yalnızca his: yatak kayar, zemin ayağın altında dalgalanır ve insan sarsıntıyı bedeninde duyarak uyanır. Deprem olduğunu hissetmek, bu rüyanın en sık anlatılan biçimlerinden biridir. Nablusi rüyada yerin hareket ettiğini görmeyi, rüya sahibinin kendi işlerinin ve geçiminin hareketlenmesi diye okur ve bu satıra iyi ya da kötü bir hüküm eklemez. Kitabın deprem maddesinde hükümdara ya da şehre değil, doğrudan rüya sahibinin hayatına dönen satır budur. Psikolojik açıdan sarsıntıyı hissetmek, hayatın bir yerinde bir şeyin yerinden oynadığını bedenin herkesten önce fark etmesidir.

Rüyada depremden kurtulduğunu görmek ne anlama gelir?

Sarsıntı durur, toz çöker ve rüyadaki kişi ayaktadır: evin yıkılmadığını, kendisinin ve sevdiklerinin kurtulduğunu görür. Nablusi'nin deprem maddesinde depremden sağ çıkmak ayrı bir sahne olarak geçmez, İbn Sirin'e atfedilen Müntehab'da da bu sahne yoktur; bu yüzden ona bir tabir yakıştırmıyoruz. Psikolojik açıdan bu rüya çoğu zaman bir dayanıklılık kaydıdır: zor bir dönemi atlatmış ya da atlatabileceğini yeni yeni hissetmeye başlamış birinin rüyası. Deprem hafızası taşıyan biri için kurtuluşu rüyada yeniden yaşamak, korkunun sindirilmesinin bir parçası olabilir.

Rüyada depremden kaçmak ne anlama gelir?

Kapıya koşmak, merdivenden inmek, açık alana çıkmak: kaçış, deprem rüyasının en hareketli hâlidir. Nablusi'nin kitabında depremden kaçmak ayrı bir sahne olarak geçmez. Psikolojik açıdan rüyada yol bulabilmek, çoğu kişide korkudan çok bir dayanıklılık duygusu bırakır. Çıkışı bulamamak ise uyanık hayatta henüz kurulmamış bir planı anlatır gibi dinlenir. Rüyada kiminle kaçtığınız da önemlidir: sarsıntıda kime tutunduğunuzu söyler.

Sizin rüyanız farklı mıydı? Dreamlock gerçekten gördüğünüz rüyayı okur →

Depremi kimin, nerede gördüğüne göre

Rüyada evde deprem olduğunu görmek ne anlama gelir?

Avize sallanır, raflardan tabaklar düşer, duvarda ince bir çatlak belirir: deprem sokakta değil, evin içindedir. Nablusi evi ayrıca anmaz. Aktardığı bir görüşe göre yalnızca belirli bir yerde olan deprem taşınmaya ve değişikliğe işaret eder; herkesi saran bir deprem ise herkese dokunan bir olaya. Yalnız sizin evinizde olan bir sarsıntıyı bu ayrımın ilk tarafına koymak Nablusi'nin değil, bizim yaptığımız bir eşleştirmedir. Psikolojik açıdan ev en mahrem alandır: aile düzeninin, bir ilişkinin ya da evin kendisinin değişmek üzere olduğu dönemlerde bu rüya sık görülür.

Rüyada bahçede deprem olduğunu görmek ne anlama gelir?

Ağaçların sallandığı, toprağın dalga dalga kabardığı bir bahçe: deprem rüyasının en şaşırtıcı hâli, çünkü kitap onu tersine okur. Nablusi bahçedeki depremi bol bitki ve bol yaz meyvesi diye yorumlar. Aynı biçimde çorak toprağın sarsılmasını, toprağın verimlenip ürün vermesi sayar. Nablusi bahçede depremi hayra yorar. Psikolojik açıdan sarsılan toprak her zaman yıkım değildir; bazen bir şeyin kıpırdayıp büyümeye başladığını anlatır.

Sizin rüyanız farklı mıydı? Dreamlock gerçekten gördüğünüz rüyayı okur →

Rüyada hamileyken deprem görmek ne anlama gelir?

Hamilelikte görülen rüyalar çoğu zaman daha canlı, daha yoğun hatırlanır; deprem de bunlardan biridir. Nablusi hamile bir kadının gördüğü depremi doğumun işareti diye okur ve bu sahneye iyi ya da kötü bir hüküm eklemez. Bu okuma, kitabın depremlerin çoğuna yüklediği korku ve sıkıntıdan ayrı durur. Psikolojik açıdan bu rüya, bedenin ve hayatın büyük bir değişime hazırlanmasının, yaklaşan doğumun sarsıntısının rüyasıdır.

Psikolojiye göre rüyada deprem olduğunu görmek ne anlama gelir?

Psikologların gözünde deprem rüyası, sağlam sanılan zeminin sarsıldığı dönemlerin rüyasıdır. Sarsılan şey çoğu zaman toprak değildir: bir inanç, bir ilişki, uzun süre sorgulanmamış bir benlik duygusu. Bu rüyalar, temel bir şeyin izin alınmadan değiştiği dönemlerde sıklaşabilir. Dikkat çekici olan şudur: rüya genellikle çözümü değil, yönelim kaybının kendisini sahneler ve sizi, neyin üzerinde durduğunuzu fark etmeye çağırır.

Bu coğrafyada bir katman daha vardır: yaşanmış depremlerin hafızası. Büyük bir sarsıntının ardından aylarca bu rüyaları görmek pek çok kişinin anlattığı bir deneyimdir; zihin, gündüz kolay kolay konuşulmayan bir korkuyu gece işler. Rüyada sarsıntıyı atlatmak, çoğu zaman bu işlemenin bir parçasıdır, bir uyarı değil.

Üzerine düşünmeye değer bir soru

Hayatınızda “her zaman sağlam” saydığınız, bu yüzden hiç yoklamadığınız zemin hangisi? Son zamanlarda onda ince bir çatlak fark ettiniz mi?


Sarsıntıda kimi aradınız, neye tutundunuz? Rüyadan geriye kalan korkudan çok, deprem rüyasının asıl malzemesi bu sorulardadır ve cevapları bir tabir sayfasında değil, sizin gecelerinizdedir. Bu rüya büyük kararların arifesinde mi geliyor, yoksa haberlerin yoğun olduğu haftalarda mı? Dreamlock bunu görmeyi kolaylaştırır: rüyanızı sesle kaydeder, sabah bir rüya kartına çevirir ve zamanla örüntülerinizi önünüze serer. iPhone için App Store'da.