Sennik: śmierć — co znaczy sen o śmierci?

Sen o śmierci budzi zwykle w środku nocy i nie puszcza do rana. A potem przychodzi zaskoczenie: warszawskie senniki z 1914 i 1937 roku, po których można by się spodziewać najczarniejszej wróżby, akurat tutaj bywają najbardziej przekorne. Śmierć rodzica czytały jako pociechę, pogrzeb jako wesele, a śmierć dziecka — jako spełnienie życzeń.

Co oznacza sen o śmierci według sennika?

Pod samym hasłem „Śmierć” stare senniki mówią zaskakująco mało o umieraniu. Stary sennik sprzed 1900 roku podaje sucho: „Śmierć: w wielki niedostatek wpaść” — czyta więc śmierć jako biedę, nie jako czyjś koniec. Sennik Góralczyka z 1875 roku, książeczka Władysława Anczyca dla czytelników ze wsi, w ogóle nie widzi w tym śnie wróżby, tylko pouczenie: „Śmierć gdy się komu śni, jest to upomnieniem, aby zbytecznem skąpstwem nie grzeszył” — bo pieniędzy i tak nikt do grobu nie zabierze.

Senniki z 1914 i 1937 roku poszły w stronę, z której słyną: odwracania. Najnowszy sennik egipski z 1937 roku czytał nawet objęcie samej Śmierci jako „żywot długi”. Przy scenach umierania bliskich prawie zawsze stawiały znaczenie jasne — pociechę, wesele, chrzest. Ciemne odczytania zostawiły dla nielicznych obrazów: trupa i otwartego grobu.

Sennik niczego nie uzasadnia; stawia scenę obok znaczenia i idzie dalej. Senniki z 1914 i 1937 roku drukowały przy hasłach także liczby do loterii; tych nie przytaczamy.

Czyja śmierć ci się śni

To odczytania z dawnych senników, przytaczane jako tradycja — żaden sen nie przepowiada przyszłości.

Co oznacza sen o własnej śmierci?

Najbardziej niepokojący wariant na jawie i często najspokojniejszy we śnie: śniący umiera i patrzy na to z dziwnej, łagodnej odległości. W sennikach, z których tu cytujemy, nie ma osobnego hasła o własnej śmierci bez powrotu do życia. Psychologowie zauważają, że umieranie we śnie rzadko niesie grozę, częściej coś na kształt ukończenia. Warto zapamiętać, co działo się tuż po: sny o własnej śmierci zaskakująco często mają dalszy ciąg — kto zostaje, dokąd scena idzie — i to on bywa właściwą treścią.

Twój sen wyglądał inaczej? Dreamlock odczyta ten, który naprawdę Ci się śnił →

Co oznacza sen, w którym umierasz i ożywasz?

Śmierć, a potem przebudzenie w tym samym śnie, jakby nic się nie stało — tu senniki są zgodne i wyjątkowo pogodne. Najwiarogodniejszy sennik z 1914 roku podaje: „Umrzeć i ponownie ożyć, życie długie i zdrowie.” Najnowszy sennik egipski z 1937 roku powtórzył to krócej: „Umrzeć i ożyć ponownie — długie życie.” To najczystszy przykład ich metody odwracania. Współczesne odczytanie widzi tu przejście: coś się skończyło, a śniący wyszedł z tego żywy i może zacząć od nowa.

Co oznacza, gdy we śnie umiera bliska osoba?

Ten sen boli najbardziej i najbardziej domaga się wyjaśnienia. Senniki, z których tu cytujemy, znają tylko konkretne osoby — rodziców, dziecko. Psychologowie zauważają, że taki sen wraca w okresach, gdy relacja rzeczywiście się przesuwa: dziecko dorasta, rodzic się starzeje, przyjaźń zmienia temperaturę. Warto też odróżnić śmierć osoby żyjącej od snu o zmarłej bliskiej osobie — ten drugi to raczej odwiedziny niż strata.

Sennik: śmierć ojca lub matki — co oznacza?

Śmierć ojca, śmierć mamy — te sny zostawiają po sobie prawdziwy smutek i długo nie dają spokoju. Stary sennik sprzed 1900 roku podaje: „Rodziców żyjących umarłymi widzieć: pociecha w cierpieniu, lub przestroga przed niebezpieczeństwem”. Sennik z 1914 roku zostawił z tego tylko pociechę, a Najnowszy sennik egipski z 1937 roku czytał śmierć rodziców albo przyjaciół jako „małżeństwo lub chrzest”. Psychologowie widzą tu zwykle troskę o starzejących się rodziców albo własne dorastanie. Gdy ojciec już nie żyje, to inny sen — piszemy o nim w haśle zmarły ojciec.

Twój sen wyglądał inaczej? Dreamlock odczyta ten, który naprawdę Ci się śnił →

Co oznacza sen o śmierci dziecka?

Dla rodzica to jeden z najcięższych snów, jakie się zdarzają. Najnowszy sennik egipski z 1937 roku odwrócił go zupełnie: „Śmierć dziecięcia — spełnienie życzeń”. Psychologowie czytają go łagodnie i bez wróżby: jako lęk, który towarzyszy każdej miłości do dziecka, albo jako koniec pewnego etapu — niemowlęctwa, dzieciństwa — który rodzic przeżywa jak małe pożegnanie.

Co oznacza sen o śmierci męża lub żony?

Partner umiera, a śniący budzi się obok niego, żywego i śpiącego — ulga miesza się z dziwnym poczuciem winy. W sennikach, z których tu cytujemy, nie ma osobnego hasła o śmierci męża czy żony. Psychologowie czytają ten sen jako sen o więzi, nie o końcu: bywa obrazem lęku przed utratą, ale równie często zmiany, którą przechodzi związek — nowego etapu, dystansu, który się pojawił. Warto zapytać, co w tej relacji ostatnio się skończyło, a co dopiero zaczyna.

Pogrzeb, trumna i grób

Sennik: pogrzeb — co oznacza?

Kondukt, kaplica, ludzie w czerni — pogrzeb to wariant, w którym senniki spierają się najciekawiej. Najwiarogodniejszy sennik z 1914 roku czytał go jako duży spadek po dalekich krewnych, a Najnowszy sennik egipski z 1937 roku jako „korzystne związki małżeńskie”. Sennik Góralczyka z 1875 roku nie dał się tej przekorze: „Pogrzeb widzieć, nic dobrego nie znaczy”, i dodawał przestrogę, by przestać gorszyć innych swoimi uczynkami. Współczesne ucho słyszy w pogrzebie potrzebę godnego zamknięcia — pożegnania czegoś, co już się skończyło.

Twój sen wyglądał inaczej? Dreamlock odczyta ten, który naprawdę Ci się śnił →

Co oznacza sen o trumnie?

Trumna stoi w pustym pokoju albo na środku drogi i nie wiadomo, czyja jest. Najwiarogodniejszy sennik z 1914 roku czytał pustą trumnę jako duże przeszkody w interesie. Najnowszy sennik egipski z 1937 roku widział w niej moralne wezwanie: „Trumna — napomnienie do zmiany postępowania.” Najjaśniej czytał ją Góralczyk w 1875 roku: „Trumna znaczy szczęśliwe zakończenie” długich lat biedy i kłopotów. Psychologowie widzą w trumnie przedmiot do zamykania: coś, co trzeba złożyć i odłożyć, żeby pójść dalej.

Co oznacza sen o grobie?

Świeżo wykopany dół, grób porośnięty trawą — tu leży najciemniejsze hasło tej strony. Najwiarogodniejszy sennik z 1914 roku czytał otwarty grób przed sobą jako „nieuchronna śmierć kogoś z rodziny”, bez żadnego złagodzenia. Sennik Góralczyka z 1875 roku czytał grób inaczej: jako wezwanie, by rozliczyć się z sumieniem i naprawić wyrządzone krzywdy. Obie książki niczego nie uzasadniają; to katalog dawnych lęków, nie prognoza. Współcześnie sen o grobie najczęściej towarzyszy żałobie, rocznicom i sprawom, które chce się wreszcie pochować.

Jak psychologowie tłumaczą sen o śmierci?

Psychologowie widzą śmierć we śnie podobnie jak senniki, tylko bez wróżby: rzadko dotyczy ona dosłownych końców. Towarzyszy przejściu — zamknięciu jednego rozdziału i jeszcze niesformułowanemu przeczuciu następnego.

Carl Gustav Jung czytał śmierć we śnie jako przemianę: to, co umiera, bywa czymś, co śniący długo nosił, a co nie musi już być noszone — rolą, obowiązkiem, wersją siebie. Ciekawe, że w tym punkcie stara przekora senników i psychologia się spotykają: obie odmawiają brania śmierci we śnie za słowo.

Pytanie warte przemyślenia

Co w Twoim życiu właśnie się kończy — i czy ten sen opłakiwał to zakończenie, czy raczej robił mu miejsce?

---

Pociecha, wesele, upomnienie, długie życie — przy śmierci warszawskie senniki odwracały znaki z niezwykłą śmiałością. Twój sen nie potrzebuje odwrócenia, tylko uważnego spojrzenia: może wraca zawsze w tym samym domu, może w tygodniu przed tą samą rocznicą, może zawsze kończy się ciszą. Takie powroty widać dopiero wtedy, gdy sny są zapisane i można do nich wrócić. Na takie rzeczy jest Dreamlock — dziennik snów w App Store na iPhone'a, który słucha, zapamiętuje i maluje każdy sen.