Mezar rüyasından insan genellikle ağır bir sessizlikle uyanır. Bir mezarlığın kapısı, eğilmiş taşlar, bazen de kendi adını taşıyan bir kabir: bu sahneler korkudan çok bir ürperti bırakır. Nablusi'nin ve İbn Sirin'e atfedilen Müntehab'ın mezar maddeleri ise şaşırtıcı ölçüde sakindir; bu kitaplarda mezar çoğu zaman bir son değil, bir hapis, bir ev ya da bir öğüttür.
| Rüyadaki mezar | Klasik kitapların okuması | Kaynak |
|---|---|---|
| Mezarlık | Öğüt, gözyaşı, tefekkür ve dünyadan el çekmek | Nablusi · Müntehab |
| Mezar kazmak | Kendine ya da başkasına kazılan mezar: o şehirde ev yapmak, oraya yerleşmek | Nablusi · Müntehab |
| Mezar açmak | Ölmüş birinin yolunu araştırıp onun izinden gitmek | Nablusi · Müntehab |
| Kendi mezarında, ölmeden gömülü olmak | Sıkıntı, darlık ya da hapis; ölmediğini gören kurtulur | Nablusi · Müntehab |
| Tabut | Büyük bir güç; tabutun içinde olmak otorite kazanmak | Nablusi · Müntehab |
Rüya tabirlerinde mezar neye işaret eder?
Türkçede tabir denince akla gelen iki klasik kitap, mezara aynı cümleyle başlar. Biri, Şamlı âlim Abdülganî en-Nablusî'nin 1659'da tamamladığı Taʿṭîrü'l-enâm'dır. Öteki, İbn Sirin'e atfedilen Müntehabü'l-kelâm'dır; bu atıf kabul görmez, kitap çok daha sonra derlenmiştir.
Nablusi'nin mezar maddesi bir eşitlemeyle açılır: rüyada mezar hapistir, hapis de mezardır. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab aynı kökten okur ve mezarlığı ziyaret etmeyi hapistekileri ziyaret etmek sayar. Bu eşitleme bütün maddeye yayılır: Nablusi'ye göre diri diri mezarda yaşamak hapse girmektir; Müntehab'a göre gömüldükten sonra mezardan çıkmak tövbe umududur. Ama kitaplar mezarı bir ev olarak da okur. Nablusi'ye göre rüyada mezar yapmak ev yapmak, bir cenaze görmeden mezara girmek de hazır bir ev satın almaktır.
Mezarlıkta ise ton değişir. Nablusi mezarlığı öğüt, Kur'an okumak, gözyaşı, anmak, huşu ve dünyadan el çekmek diye okur. Müntehab, bilinen kabirleri rüyayı görenin gafil kaldığı bir hak, bilinmeyen yerdeki kabirleri ise münafıklar olarak yorumlar.
Klasik gelenekte rüyalar üçe ayrılır: sadık rüya, nefsin kendi kendine konuşmasından doğan rüya ve sıkıntı veren rüya; sıkıntı veren rüyanın anlatılmaması öğütlenir. İnternette sık sorulan mezar taşı ve mezar temizlemek ise iki kitapta da geçmez; aşağıda bunları açıkça belirtiyoruz.
Mezarlık, mezar taşı ve mezar temizlemek
Aşağıdaki yorumlar klasik tabir kitaplarının ne dediğini aktarır; hiçbir rüya geleceği haber vermez.
Rüyada mezarlık görmek ne anlama gelir?

Gece bir mezarlığın kapısından girmek, taşların arasında yürümek ya da uzaktan sıra sıra kabirlere bakmak: mezar rüyalarının en sık anlatılan sahnesi. Nablusi mezarlığı öğüt, Kur'an okumak, gözyaşı, anmak, huşu ve dünyadan el çekmek olarak yorumlar; mezarlığın âlimlere ve zahitlere de delalet edebileceğini yazar. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab bilinen bir mezarlığı, rüyayı görenin gafil kaldığı bir hak diye okur. Aynı kitap, kabirlerin arasında dolaşıp onlara selam veren varlıklı bir kişinin yoksullaşacağını da kaydeder, çünkü mezarlık hiçbir şeyi olmayanların yeridir. Nablusi mezarlığı çoğunlukla hayra yorar. Psikolojik açıdan mezarlık, geçmişle ve kayıplarla yüzleşilen sessiz bir iç mekân gibidir.
Sizin rüyanız farklı mıydı? Dreamlock gerçekten gördüğünüz rüyayı okur →
Rüyada mezar taşı görmek ne anlama gelir?

Sarmaşık bürümüş eski bir taş, yazısı silinmiş ya da tam tersine okunabilen bir isim: mezar taşı, rüyada çoğu zaman uyandıktan sonra da akılda kalan ayrıntıdır. Nablusi de İbn Sirin'e atfedilen Müntehab da mezar taşını ayrıca anmaz; taşın üstündeki isme ya da yazıya göre bir okuma iki kitapta da yoktur. Kitapların en yakın sahnesi mezar yapmaktır; Nablusi bunu ev yapmak diye okur, ama bu taşın kendisini anlatmaz. Psikolojik açıdan mezar taşı bir hatıranın, bir adın kalıcılığıdır: kimi ya da neyi unutmak istemediğinizi, ya da hâlâ bırakamadığınızı sorabilir.
Rüyada mezar temizlemek ne anlama gelir?
Bir kabrin üstündeki otları yolmak, taşını silmek ya da etrafını düzeltmek: rüyada şefkatle yapılan bir iş. Nablusi de İbn Sirin'e atfedilen Müntehab da mezar temizlemeyi anmaz; bu yüzden bu sahneye bir hüküm yakıştırmıyoruz. Kitaplarda geçen yakın bir sahne, Nablusi'nin açık bir mezarı toprakla kapatmayı uzun ömür ve kalıcı sağlık diye okumasıdır; ama bu temizlik değil, mezarı doldurmaktır. Psikolojik açıdan mezar temizlemek, bir kayba ya da eski bir ilişkiye özen gösterme, onunla barışma isteği olarak okunabilir.
Mezar kazmak, mezar açmak ve kendi mezarınız
Rüyada mezar kazmak ne anlama gelir?
Elinizde bir kürek, toprağın her darbede biraz daha derinleşmesi: rüyada hem yorucu hem de tekinsiz bir sahne. Nablusi kendine ya da bir başkasına mezar kazmayı, o şehirde bir ev yapmak ya da oraya yerleşmek olarak yorumlar. Bekâr biri mezar kazarsa bir hileyle evlenir; damda mezar kazmak ise uzun ömürdür. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab da kendine mezar kazanın kendine bir ev yaptığını yazar ve damdaki mezarı uzun ömür sayar. Nablusi ve Müntehab bu rüyayı hayra yorar. Psikolojik açıdan mezar kazmak, bir şeyi bitirip gömmek, ya da yeni bir yere kök salmaya hazırlanmak olabilir.
Sizin rüyanız farklı mıydı? Dreamlock gerçekten gördüğünüz rüyayı okur →
Rüyada açık mezar görmek ya da mezar açmak ne anlama gelir?
Toprağı kaldırılmış bir kabir ya da bir mezarı kendi elinizle açmak: rüyada geçmişin yeniden gün yüzüne çıktığı an. Kitaplar açık bir mezarı görmekten değil, mezar açmaktan söz eder. Nablusi ölmüş birinin kabrini açmayı, o kişinin yolunu aramak ve izinden gitmek olarak yorumlar; ölen bir âlimse bu bir zenginlik, varlıklıysa mal demektir. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab da aynı sahneyi, ölünün dinde ve dünyada nasıl yaşadığını araştırıp onun gibi yaşamak diye okur. Psikolojik açıdan açık mezar, kapandığını sandığınız bir meselenin, bir anının yeniden açılmasıdır.
Rüyada kendi mezarını görmek ne anlama gelir?
Bir mezarın başında durup üstünde kendi adınızı okumak ya da kendinizi ölmeden toprağın altında bulmak: mezar rüyalarının en ürpertici olanı. Nablusi, ölmeden mezara gömülmeyi bir sıkıntı, işlerde bir darlık ya da hapis olarak yorumlar. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab bu sahneyi, gömen kişinin rüyayı göreni azarlaması ya da alıkoyması diye okur; ama rüyada ölmediğini gören, o darlıktan ve zulümden kurtulur. Müntehab mezardan çıkmayı da tövbe umudu sayar. Bu rüya kimsenin ölümünü haber vermez; psikolojik açıdan çoğu zaman sıkışmışlık, nefes alamama ve bir durumun içine kapanmışlık duygusunun rüyasıdır.
Sizin rüyanız farklı mıydı? Dreamlock gerçekten gördüğünüz rüyayı okur →
Rüyada tabut görmek ne anlama gelir?
Bir odanın ortasında duran ahşap bir tabut, omuzlarda taşınan bir tabut ya da tabutun içinde yatan siz: rüyada çoğu zaman korkuyla hatırlanan bir sahne. Nablusi tabutu büyük bir mülk ve güç diye okur; tabutun içinde olmayı da otorite kazanmak olarak yorumlar. Bazılarının bunu bir düşmandan korkan kişinin rüyası, belli bir süre sonra gelecek ferahlık ve kurtuluş diye okuduğunu kaydeder. İbn Sirin'e atfedilen Müntehab da tabutu büyük bir mülk sayar ve tabutta taşınmayı itibarın yükselmesi, malın artması diye yorumlar. Nablusi ve Müntehab tabutu hayra yorar. Psikolojik açıdan tabut, kapatılan bir dönemin ya da bırakılması gereken bir rolün imgesidir.
Psikolojiye göre rüyada mezar görmek ne anlama gelir?
Psikologlar mezar rüyalarını çoğu zaman ölümle değil, sonlarla ilişkilendirir: biten bir ilişki, kapanan bir iş, geride kalan bir şehir ya da bir hayat evresi. Mezar, bir şeyin bittiğini kabul etmenin en eski imgesidir; rüya da bu kabulü bazen gündüzden önce yapar.
Mezar rüyaları yasın doğal bir parçası da olabilir. Kaybettiğiniz birinin mezarını rüyada görmek, onu özlemenin ve hatırlamanın bir yoludur; zihin, gündüz sözle söylenemeyeni gece bir mekâna dönüştürür. Jung'un çizgisindeki okumada ölüm ve gömülme imgeleri çoğu zaman dönüşümü anlatır: eski bir benliğin gömülmesi, yenisinin yer açması.
Klasik kitaplarla psikolojinin buluştuğu yer şudur: iki taraf da mezarı yalnızca korkuyla okumaz. Tabir kitapları mezarda bir ev, bir öğüt, bir hapis görür; psikoloji bir son, bir yas ve bir dönüşüm. Kayıp ve ölümle ilgili rüyalar için ölüm ve ölmüş yakın sayfalarına da bakmaya değer.
Üzerine düşünmeye değer bir soru
Hayatınızda bitti diyemediğiniz, ama içten içe artık gömülmeye hazır olan şey ne olabilir?
Genel okuma bu kadarını söyler: klasik kitaplarda mezar çoğu zaman bir hapis, bir ev ya da bir öğüttür; ölümün habercisi değil. Ama sizin rüyanızdaki mezar kimindi ve neden şimdi göründü? Bunu bir sözlük bilemez; kendi rüyalarınız yan yana konunca görünür. Dreamlock bunun için yapıldı: sabah sesle anlattığınız rüyayı dinler, bir rüya kartına dönüştürür ve hangi sembolün hangi dönemlerde geri geldiğini zamanla gösterir. iPhone için App Store'da.
